Ik las onlangs een onnavolgbaar fascinerend boek over bomen, ‘The Overstory’ van Richard Powers. Prachtige taal, details waarvan je niet begrijpt hoe iemand erop komt en bomen. Heel veel bomen. Maar het gekke is, ik leer vooral een hoop over de menselijke natuur.

But hope and truth do nothing for humans, without use. - Richard Powers

Hoe vaak heb je niet gehoord dat “we” als mensheid behoefte hebben aan een nieuw, beter verhaal? Dat er hoop nodig is? Dat we snakken naar een beetje waarheid tegenover alle misleiding en fake news?

Oké. En wat als je die hoop dan hebt gevonden? Wat ga je er dan mee doen?

Als hoop afhing van de omstandigheden, dan was het hopeloos. Onze breinen zijn goed in patronen herkennen en lijnen doortrekken. Slecht nieuws kan die zorgvuldig opgespaarde hoop laten verdwijnen. Het is niet een simpele tank die je even opvult en waar je naar kunt wijzen.

Het is meer zoals zonne- en windenergie. Die kun je maar eventjes opslaan, nadat het is opgewekt door omstandigheden (wind, zon). Elke energiedeskundige zal zeggen dat je energie moet gebruiken op het moment dat die wordt opgewekt. In het geval van hoop gaat het om inpluggen in de bron die jou hoop geeft en die als brandstof gebruiken om in actie te komen.

Hoop, vertrouwen, wijsheid, geloof, liefde, compassie, motivatie, passie, rechtvaardigheidsgevoel. Het lijken zelfstandige naamwoorden. Maar dat zijn ze niet. Het zijn werkwoorden. Houdingen, of beter: bewegingen. Dingen die je doet. Waarop je niet hoeft te wachten tot je ze hebt. Dat is de les die ik mag leren.

Ik hoef niet te wachten op meer liefde, maar ik mag meer liefhebben, juist in moeilijke situaties. Ik heb niet meer hoop nodig in hopeloze situaties, maar ik mag meer hopen. Ik kan gevoelens van onrecht omzetten in actie. Als ik het even niet meer zie of weet, hoef ik niet te wachten op geloof of vertrouwen.

Geloof komt van het Griekse woord πίστις, pistis, dat komt van πιστεύω, pisteuo. Het werkwoord vertrouwen. Het betekent door de vervoeging met -ω letterlijk “ik ben trouw, ik vertrouw”. Want zo deden die Grieken dat. Of in elk geval, zo leerde ik Griekse werkwoorden. Altijd met de eerste persoon enkelvoud.

Hoop/hopen, geloof/geloven. Als het lijkt op een zelfstandig naamwoord, zet er dan “ik” voor. Dan weet je wat je te doen staat. Denk je dat je hoop nodig hebt, dan heb je “ik hoop” te doen. Een hele effectieve manier ook om uit je hoofd te komen.

We hebben meer “ik hoop”, “jij hoopt”, “wij hopen” nodig. Net als “ik ben trouw/ik vertrouw” en “ik geloof” en “ik doe recht”. Als we dat allemaal zouden doen, volgen die zelfstandige naamwoorden vanzelf. Want dat zijn de gevolgen ervan. Zeg ik tegen mezelf, want ik vergeet dit zeg maar meerdere keren per dag.

Er zijn genoeg momenten waarop het jou ook niet gaat lukken, dat praktiseren van het werkwoord. Het laatste wat we moeten willen is een verzameling vastlopende ikken. Maar in plaats van vragen om een beetje hoop, vertrouwen of liefde, kun je de ander ook vragen om in jouw plaats een beetje hoop te praktiseren.

This is a public episode. If you would like to discuss this with other subscribers or get access to bonus episodes, visit geloofjehetzelf.substack.com

Aflevering-ID: 1000758671281

GUID: substack:post:192855289

Releasedatum: 1-4-2026 16:45:37