Een conceptalbum heeft enkel zin als er een diepere betekenis is

Voor veel rockbands komt er een moment dat ze een belangrijke vraag onder ogen moeten zien. Het is een vraag die al tot verbazingwekkend inventief en progressief werk heeft geleid, maar soms ook tot schaamte en spot. Voor Nothing But Thieves, een vijfkoppige rockband uit het Engelse Southend, werd het onmogelijk de vraag te negeren toen ze ideeën verzamelden voor hun vierde lp. En dus vroegen ze zichzelf eindelijk af: "Is het tijd om een conceptalbum te maken?"

Het derde album van Nothing But Thieves, Moral Panic, kwam uit in oktober 2020. Het is het avontuurlijkste werk van de band tot nu toe, met invloeden van drum-'n-bass, hiphop, balearic en R&B. De groep kon tijdens de pandemie niet op tournee en bleef daardoor langer dan gebruikelijk bezig met dit album. Een zomer later volgde de ep Moral Panic II. De band wilde vervolgens ontdekken wat er op dit muzikale spoor nog meer mogelijk was, maar moest daarvoor eerst wel helemaal loskomen van Moral Panic. "Het werkte als een hulpmiddel om weer frisheid te voelen," vertelt gitarist Joe Langridge-Brown aan Apple Music. "Maar we waren ons er goed van bewust dat het een beetje een cliché is. We vroegen ons bijna dagelijks af: hoe doen we dit zonder dat het te veel een imitatie van eerder werk wordt?"

Terwijl hij begon met het schrijven van nummers voor het album, dacht Langridge-Brown na over een paar verschillende concepten. Hij koos uiteindelijk voor een verhaal over een exclusieve club ter grootte van een stad. Personages binnen en buiten de muren van deze club liet hij reflecteren op onze manier van leven en de consequenties daarvan. "Een concept heeft alleen zin als er achter ieder nummer een betekenis in de echte wereld verscholen ligt”, zegt hij. "Moral Panic ging over de gezondheid van onze samenleving en de chaos die ik op Twitter zag. Dit album voelt alsof het zich in de toekomst afspeelt. Het gaat over de uiterste vorm van die chaos. Wat zou er kunnen gebeuren in deze dystopische, gesegregeerde, exclusieve stad?" Hij leidt ons nummer voor nummer door zijn visie.

Welcome to the DCC
"Dit is de reclame voor de wereld − Dead Club City − die we gecreëerd hadden. We dachten: kan dit wel een single zijn nu het zo conceptueel is? Maar we leerden dat we meer respect kunnen tonen voor onze fans en luisteraars. Zij begrijpen heus wel dat dit een metafoor is. Je hoeft luisteraars niet altijd zo krampachtig bij de hand te nemen. Net als veel andere nummers op het album is het gebaseerd op synthesizers en heeft het een filmische sfeer. Dat is ook hoe ik een conceptalbum voor me zie: met een soort uitgestrektheid die past bij de stadse sfeer. De riff na het intro veranderde in de studio nog enorm. Eerst had het een Justice-achtig geluid, maar dat veranderde in de Prince-achtige toon die het nu heeft. De stem van Conor [Mason, de leadzanger] past daar goed bij. Het doet denken aan de jaren 80."

Overcome
"Ik ben een enorme fan van Tom Petty en zijn stijl heeft zeker invloed op dit nummer gehad. Ik heb wel tachtig verschillende coupletten voor dit nummer geschreven, maar ontdekte gaandeweg dat het te ingewikkeld werd als ik te veel probeerde te zeggen. Dat doet dan juist afbreuk aan het nummer en voegt weinig toe. Ik wilde met dit nummer het gevoel creëren van een roadtrip naar Dead Club City. Ik wilde een wereld tot stand brengen met woorden, zonder veel te hoeven zeggen."

Tomorrow Is Closed
"De eerste versie hiervan werd misschien al in 2019 geschreven. We hebben het twee keer opgenomen en toen laten varen, want we gingen op de verkeerde manier te werk bij het opnemen. Het was allemaal een beetje te subtiel, te beleefd. De losgeslagen aard van het nummer, als het opgeblazen en rauw klinkt, maakt juist deel uit van de charme. Het klinkt wanhopig en zo moesten we het ook opnemen. Toen we wat nummers voor het conceptalbum hadden verzameld, paste dit er als vanzelfsprekend bij. 'The only piece of heaven I have ever had' ['Het enige stukje hemel dat ik ooit heb gehad'] vertolkt dat wanhopige gevoel. Alsof er geen andere keuze was dan naar de Dead Club City te gaan."

Keeping You Around
"Dit neigt meer naar hiphop, het genre waar we als Nothing But Thieves eigenlijk pas sinds Moral Panic en Moral Panic II mee bezig zijn. De tekstregel 'I'm still a broken machine, babe' ['Ik ben nog steeds een kapotte machine, schat'] is een kip-en-eiprobleem. Ik weet niet of die regel ontstond toen we al gehoord hadden hoe het nummer klonk, of dat we onze muziek aanpasten omdat de tekst dat toeliet. Het nummer deed ons mede door de manier waarop Conor zingt een beetje denken aan 'Soda' op Broken Machine [het album uit 2017]. Ik hou wel van zo'n knipoog naar de vroegere NBT."

City Haunts
"Hier had ik voor het eerst dat concept met de stad te pakken. Het oorspronkelijke idee voor het refrein, met Conor die zingt als Al Green, hoog en soulachtig, was een reactie op wat we eerder deden. Conor zegt dat hij al vaak krachtige rockvocalen heeft geleverd. Om het fris te houden creëert hij karakters die hij zingend vertolkt. We hebben een soort lijstje met karakters. De bijbehorende stemmen lijken op die van bijvoorbeeld Prince en Al Green. "Kan je het een beetje meer dit of een beetje meer dat maken?", hoor je dan in de studio. Ik zou zeggen dat dit een paar nieuwe personages zijn die Conor heeft uitgeprobeerd."

Do You Love Me Yet?
"Ik denk dat we het discogevoel hier hebben gevonden, in het refrein zit ook de vibe van Motown. Qua concept is dit de eerste kennismaking met een fictieve band met de naam The Zeros. Ik bedacht een eenzaam karakter dat verzwolgen wordt door Dead Club City. Ik vroeg mijzelf af: wat maakt dit personage anders? Maakt hij deel uit van een band? Terwijl die band de weg naar Dead Club City zoekt, streven de bandleden naar roem en succes. Ik leefde me in het personage in en heb daarvan genoten. Natuurlijk verwijzen alle nummers ook naar de echte wereld. Dit gaf me bijvoorbeeld een alibi om te schrijven over de muziekindustrie in het algemeen."

Members Only
"Dit nummer nam een onverwachte wending in de studio. Het klonk een beetje saai voordat we begonnen. Dit was een van de nummers waarvan we bij aanvang van het opnameproces minder zeker waren. Maar vervolgens werd er veel werk verzet in de studio, waardoor het moderner klonk. We voegden een loop van feedback toe aan de drums. We putten inspiratie uit hiphop en daardoor klinkt het nummer niet te veel als standaardrock.”

Green Eyes :: Siena
"Eigenlijk vind ik het als schrijver nogal intimiderend om lovesongs te schrijven. Ik heb dat ook lang vermeden, omdat er gewoon al zoveel van zijn. Maar tegen de achtergrond van Dead Club City was het verfrissend om een lovesong te schrijven. Voordat we met het album begonnen, ik denk dat het net na de pandemie was, ging ik naar een schrijfcursus van journalist en culinair recensent Jay Rayner. Hij legde uit hoe je telkens over hetzelfde kan schrijven met andere invalshoeken. Voor een songwriter is dat onbetaalbaar. Wanneer je slechts twee coupletten, een refrein en een tussenstuk hebt om over liefde te schrijven, of iets anders dat al een miljoen keer is beschreven, blijkt dat ontzettend nuttig."

Foreign Language
"Ik had deze tekst al een tijdje: 'Well, it’s a foreign language to me, baby/But I love hearing you talk.' ['Het is een vreemde taal voor mij, schat/Maar ik hoor je graag praten.'] Toen ik het concept bedacht, realiseerde ik me dat dit perfect past als een liefdesverhaal tussen twee mensen: iemand die zich ín de club bevindt en iemand die erbuiten is. Ik probeerde een soort grensoverschrijdend liefdesverhaal te maken. Dom [Craik, toetsenist en coproducer] heeft zichzelf lang opgesloten in de studio om alle synthesizers perfect te krijgen. Er is bijna een orkest aan synthesizers, wat geweldig klinkt. Ik ben dol op de gitaargeluiden na het eerste refrein en er zit een heel harmonisch gitaarsolo in. Het klinkt tegelijk oud en nieuw. Het klinkt als progrock. En dat was een ander thema voor dit hele album: het klinkt als progrock en het heeft die elementen, maar wijkt daar ook vanaf.”

Talking to Myself
"Dit past goed bij 'Keeping You Around'. Beide nummers klinken als iets van Mac Miller of Mac DeMarco. Het gaat over dezelfde band als in 'Do You Love Me Yet?' De band is vermorzeld door Dead Club City. Conor nam dit nummer bijna in één keer op. En dat terwijl we normaal eerst een hoop coupletten opnemen, vervolgens een hoop refreinen, en dan beoordelen we welke beter werken. Maar bij dit nummer zeiden we: “Doe het gewoon in één keer.” Ik ben er vrij zeker van dat bijna alles wat je hoort zijn eerste versie is. Hij heeft dat geweldig gedaan."

Pop the Balloon
"Dit is een soort einde. Het is geen perfect einde, want het klinkt rommelig en lawaaierig. En voor Nothing But Thieves is het ongebruikelijk om een album op zo'n manier te eindigen. Normaal eindigen we met een vrij rustig moment of juist iets emotioneels. Dit nummer klinkt als het begin van een revolutie. We wilden dat alle personages samenkomen in deze grote finale. Ik denk dat het ook terugkeert naar het begin. Het komt terug bij 'Welcome to the DCC' met de tekst 'Kill the Dead Club City'.”