Dit is mijn medicijn. Luister naar haar debuut in ruimtelijke audio

"Hier vertel ik de verhalen die ik wil vertellen, in de volgorde waarin ik dat wil, met het geluidslandschap dat ik erbij vind passen", vertelt RAYE aan Apple Music over haar debuutalbum My 21st Century Blues. De singer-songwriter uit Zuid-Londen, geboren als Rachel Keen, moest er alleen wel erg lang op wachten voordat ze dat kon doen. In juni 2021 maakte ze bekend dat ze geen debuutalbum 'mocht' uitbrengen, ondanks dat ze zeven jaar eerder een platencontract had getekend voor vier albums. Ze zei dat ze "moe was van het constant uitstellen". Kort daarna beëindigde ze het contract en bracht ze dit album onafhankelijk uit. "Ik had tijd nodig om alles op een rijtje te zetten, te vergeven en te verwerken", zegt RAYE over de nasleep. "Ik wilde terugkeren naar de muziek waar ik zo van hou."

Die muziek bestaat uit nummers die ze al jaren eerder schreef. Veel daarvan nam ze opnieuw onder handen om de helft van My 21st Century Blues mee te vullen. De andere helft bestaat uit nieuwe nummers, geschreven in een blokhut in Utah, samen met producer en goede vriend Mike Sabath. Aan inspiratie had ze geen gebrek, zo verklappen titels als 'Body Dysmorphia.' en 'Environmental Anxiety.' − onderwerpen waar ze mee worstelt. Daarbij komen traumatische ervaringen aan bod, zoals seksueel misbruik, eetstoornissen en drugsmisbruik. Dat maakt My 21st Century Blues soms zware kost, behapbaar gemaakt door een waaier van stijlen zoals triphop, dance, dancehall, pop, gospel en blues. Dat het nu allemaal samenkomt op haar eerste langspeler voelt als "de mooiste vorm van bevestiging" en een gevoel van herstel. "Dit is mijn medicijn", zegt ze. "Ik kijk ernaar uit om verder te groeien als artiest. Dit heeft voor mij de toon gezet, ik weet nu hoeveel potentie er in mijn verhalen zit." Lees verder voor een bespreking van elk nummer van haar langverwachte debuut door RAYE zelf.

Introduction.
"In de tijd vóór alle synths en elektronica was er gewoon een band. Een echte band. De vocalist kwam op in een mooie jurk of mooi pak. Ik wilde de luisteraars het gevoel geven dat ze in een knusse blues- of jazzbar zijn, badend in die sfeer voordat er een complete ommezwaai komt."

Oscar Winning Tears.
"De versie die je nu hoort heeft een nieuwe vorm aangenomen sinds de originele demo. Toen met het voorval met het spiken [RAYE werd gedrogeerd via een drankje, door een man die ze kende en vertrouwde], huilde hij in mijn gezicht. Hij was het slachtoffer. Ik dacht, ik heb hier wel een nummer voor. Het was bevrijdend. En toen we het af hadden, wist ik dat dit het eerste nummer moest zijn. Het aanvankelijke concept van het nummer ging mooi samen met dat verhaal. Het was een goed medicijn voor me."

Hard Out Here.
"Als er een verhaal of een gevoel in mijn borst brandt, moet het zich gewoon een weg naar buiten banen. Het was niets anders dan woede en pijn dat eruit kwam. Voor het stukje over directeuren en wit privilege ["All the white men CEOs, fuck your privilege/Get your pink chubby hands off my mouth/Fuck you think this is?"] keek mijn technicus me aan, maar ik had zoiets van, ja, dat is de kant die we op gaan! In het nummer beloof ik mezelf dat ik er sterk uit moet komen. Het is moeilijk om het hele verhaal onder woorden te brengen omdat het zo lang is, verspreid over zo'n lange periode. Ik ben er naar mijn idee goed in geslaagd om alles in te houden. Bepaalde dingen die gezegd zijn en de manier waarop ik emotioneel werd gemanipuleerd, het is allemaal zo donker. Ik moest mezelf eraan herinneren dat ik er sterk uit moest komen."

Black Mascara.
"Ik was net terug van de plek waar die aanranding had plaatsgevonden en was er behoorlijk slecht aan toe. Het was net nadat 'BED' [haar hit uit 2021 met Joel Corry en David Guetta] uit was, dus ik moest dat imago van popmeisje in stand houden. Ik had net groen licht gekregen om een album te maken, voordat ze voor de laatste keer van gedachten veranderden. Ik speelde wat akkoorden en die klonken heel erg vampierachtig, een beetje middeleeuws. Ik had de zin 'Once you see my black mascara/Run from you' en borduurde daarop voort. We hadden de volgende dag een studiosessie, maar ik had die geannuleerd. Ik was niet in de stemming, en ik had drie weken lang niet naar het nummer geluisterd sinds ik het opgestuurd had gekregen. Ik drukte op play en het klonk zoals het nu is. Ik zette het op repeat."

Escapism.
"Ik had dit nummer nodig toen ik uit een van de donkerste tijden van mijn leven aan het komen was. Het geeft me hoop. Mike liet me in de auto de beat horen en ik rapte er agressief op. Ik wist precies welk verhaal ik wilde vertellen. Toen we in Utah waren ging ik naar de wc en deed ik een gebedje: "Lieve God, help me om de beste tekst voor dit nummer te vinden." Toen pakte ik de microfoon en kwam het allemaal snel tot stand, in iets van anderhalf uur. Ik ben nog steeds het succes van dit nummer aan het verwerken omdat ik het totaal niet verwachtte. Ik doe dit niet om mainstream succes te scoren. Ik doe dit niet om een gigantische hit te maken. Daar draait het met deze nummers niet om."

Mary Jane.
"In alle aspecten van mijn leven ben ik iemand van alles of niets. Dus als ik in aanraking kom met gevaarlijke dingen [verslavende middelen] kan het extreem worden, heel extreem. De tekst in dit nummer is donker, maar drugsmisbruik kan heel erg donker zijn. Het is een lovesong met een enigszins ongemakkelijk gevoel erachter. Ik wilde dat het ongemakkelijk aanvoelde."

The Thrill Is Gone.
"Dit nummer had ik al jaren maar het was aanvankelijk totaal anders. Ik wilde het mee terug de tijd in nemen. We namen het op band op in de Valentine Studio in Los Angeles. Daar zijn allemaal gestoffeerde muren en het voelde als de sfeer waarin muziek vroeger altijd werd gemaakt. Daar opnemen was een prachtige ervaring. Het verhaal voelt heel klassiek, maar het beeld in mijn hoofd is heel vertroebeld en modern en raar. Ik ben heel erg blij met wat we ervan hebben gemaakt."

Ice Cream Man.
"Voor mij is dit het zwaarste nummer van het album. Er zijn zoveel lagen van wat er van me is weggenomen, hoe het trauma en seksuele geweld me hebben aangetast en veranderd. Er is zoveel gestolen. Je worstelt met de vraag of het je eigen schuld is. Of je jezelf in de verkeerde positie hebt gebracht. Of je het allemaal niet overdrijft. Het wordt een lelijk iets waar ik de rest van mijn leven mee moet omgaan, alleen vanwege het domme, walgelijke gedrag van iemand anders. En ik denk dat ik hier tenminste verkondig wie ik ben en dat deze dingen niet zouden moeten bepalen wie ik ben. Het is net zo goed voor mezelf als voor wie er dan ook luistert en deze boodschap kan gebruiken. Ik wilde dat het ontzettend intiem aan zou voelen, met het geneurie dat er in het begin inkomt en die gefilterde drums. En op het einde krijg je dat moment waarop je jezelf mooi mag vinden met je tranen, waarop je opstaat en doorgaat met je dag."

Flip A Switch.
"Ik heb dit gemaakt met dancehalllegende Stephen McGregor [de producer beter bekend als Di Genius]. Hij heeft zoveel nummers geproduceerd waarmee ik ben opgegroeid. Hij heeft echt zijn stijl en smaak aan de sound toegevoegd. Ik zat in het begin van een relatie en besloot me meer open te stellen. Ik had het gevoel dat het veilig was en toen was het zo van: BAM, voorbij. Het was prima geweest als hij me niet al die valse hoop had gegeven. Ik was zo boos en dacht, weet je wat, dit nummer gaat vanaf nu over jou. Ik laat al het drama eruit. Het was heel krachtig en ik zeg alle dingen die ik in zijn gezicht had willen zeggen. Maar ik heb dat in het nummer gedaan en heb er vervolgens de hele week naar geluisterd."

Body Dysmorphia.
"Ik had het maken van dit nummer al een tijdje uitgesteld. Het was de laatste dag in Utah en ik had het gevoel dat ik het moest doen. Ik wilde dat het sexy aanvoelde, op een vreemde manier. Dus we begonnen met die krassende, ongemakkelijke strijkers en daarna komen die zachte drums die – als je de tekst zou negeren – een ontspannen sfeer geven. Het was een stroom van gedachten. De dingen waarover ik het heb in het nummer kunnen zich op een lelijke manier manifesteren en je ontzettend in de greep houden. De helft van de kracht van dit nummer is dat die dingen gewoon hardop worden uitgesproken."

Environmental Anxiety.
"Ik ben muzikant, maar we weten hoe het ervoor staat met onze planeet en je kan duidelijk zien dat dingen ontzettend de verkeerde kant op gaan. Maar de gemiddelde burger kan niet tegen de klimaatcrisis vechten. Daar zijn overheden voor nodig, die actie moeten ondernemen en wetten moeten maken die het verschil maken. Plastic vorken in de ban doen is prima, maar veel politici brengen veel schade aan. Ik wilde er een nummer over maken en ze voor lul zetten, want dat is wat de overheid met ons doet. Ik wilde die ongemakkelijke, kinderlijke energie maar ook een punk-achtige, gekke drum."

Five Star Hotels. – met Mahalia
"Ik had dit nummer al lang en vond het altijd al goed. Het was sexy. We stuurden het op naar Mahalia en toen ze me haar couplet terugstuurde, klopte het helemaal. We zijn twee meiden met dromen en werken van jongs af aan hard om die waar te maken. Ze was de juiste persoon. Muziek maken om je sexy op te voelen is heel krachtig."

Worth It.
"Ik wilde dit nummer al lang geleden uitbrengen. Soms zijn er momenten waarop je alle erge dingen heel cool wilt laten voelen. Dat je je energie wilt stoppen in iets anders dan werken aan jezelf. Ik wilde dit nummer aan het einde van het album hebben, als een warme knuffel na al die donkere dingen van eerder. Maar ironisch genoeg zit het net voor 'Buss It Down.'. Dat is dus niet gelukt."

Buss It Down.
"Het is de tegenstelling tussen gospel en een nummer over seks. De keuze om single te zijn is krachtig en ik denk dat dit er een is voor de single meiden. Het is prima om single en gelukkig te zijn. Het kan iets moois zijn."

Fin.
"Ik wilde het juichende publiek op het einde van 'Buss It Down.' hebben en wilde een moment hebben van dankbaarheid. Het is een persoonlijke afsluiting. Ik ben heel trots op dit album, ik ben dankbaar dat mensen naar dit outro luisteren. Ik ben iemand die een paar verhalen samen heeft gebracht en ik kijk uit naar de volgende keer. Het heeft me veel tijd gekost om op dit punt te komen, maar hier zijn we. Het plezier om dit samen te delen is groot, we hebben er lang op moeten wachten."